Po co szkołom ewaluacja?

Obecnie placówki edukacyjne stają w obliczu wymagań nieznanych jeszcze kilka dekad temu. Dawniej „jakość edukacji” nie wiązała się z wielkimi wyzwaniami. Oznaczała: nauczyć czytać i pisać oraz żeby 10 proc. absolwentów dostało się na studia. Dziś szkoły muszą dostosowywać ofertę do nowych wymagań stawianych przez rynek pracy, reagować na zjawiska takie, jak globalizacja, rewolucja technologiczna, kryzys gospodarczy czy gwałtowny rozwój. Często odgrywają rolę ośrodków edukacji dla dorosłych, miejsc aktywności sportowej, rekreacji itp. Szkoły i pracujący w nich nauczyciele potrzebują wsparcia w realizacji tej poszerzonej oferty. Ewaluacja zewnętrzna ma być właśnie takim narzędziem wsparcia, umożliwiającym szkołom efektywny rozwój organizacyjny. Ma inspirować do wprowadzania zmian i nowatorskich rozwiązań. Ma służyć także rodzicom i uczniom w zdobywaniu informacji o placówkach oświatowych, ale także zachęcać ich do większego angażowania się w życie szkoły, umożliwiać im realny wpływ na jej działalność.
Jest narzędziem demokratycznym: przy opracowaniu raportu z ewaluacji wizytatorzy biorą pod uwagę głos dyrektora i nauczycieli, ale także uczniów, rodziców, przedstawicieli społeczności lokalnej i instytucji współpracujących ze szkołą. Raporty z ewaluacji wszystkich placówek, zamieszczane w internecie, dostępne są dla każdego, co umożliwia m.in. porównanie, jak z danym problemem nauczyciele radzą sobie w różnych szkołach. W pierwszych miesiącach obowiązywania nowego systemu nadzoru pedagogicznego ewaluacji poddawane były tylko te placówki, które same zgłosiły się do badania. Niemniej, nawet biorąc pod uwagę ten fakt, reakcja środowiska jest bardzo pozytywna. Jedynie 0,9 proc. badanych dyrektorów i nauczycieli (którzy przeszli proces ewaluacji) odpowiedziało, że ewaluacja jest bezużyteczna. Ponad 80 proc. nauczycieli i dyrektorów zapytanych o sens ewaluacji stwierdziło, że to forma nadzoru pedagogicznego wspomagająca rozwój szkół i innych placówek pedagogicznych. Wymaga jeszcze udoskonalenia, ale ma sens i stanowi wsparcie dla pracy szkoły.